Ernest Hemingway’in Hayatına Uzun Bir Yolculuk

Ernest, 1899’da Doktor Clarence Edmonds Hemingway ve Müzisyen Grace Hall Hemingway’in ilk oğlu olarak Chicago’da dünyaya geldi. Altı çocuklu aile daha sonraları baba için uygun bir tıp ofisi ve anne için uygun bir müzik stüdyosu bulunan saygın bir mahalleye taşındı. Fakat Ernest bunlardan öte küçüklüğünde onu en çok etkileyen yerin Michigan’daki Walloon Gölü’nde geçen yazlar olarak nitelendirmiştir.

Müzisyen anne köy çevresinde sık sık konserler vermeye devam ederken babası ise ona doğada avlanmayı, kamp yapmayı ve balıkçılıkla ile ilgili konularda yardım etti. Küçüklükten yaşadığı bu doğa deneyimi onun bu konuları kitaplara taşıyacağının ufak bir özeti gibiydi. Örneğin Yaşlı Adam ve Deniz romanı bu güzel zamanlardan oluşmaya başlamıştı. Her ne kadar ailesi ile ilgili böyle anılar olsa da Hemingway annesinden nefret ettiğini ileri yaşlarında söylemiştir. Annesi enerji saçan biri olsa da küçüklükten itibaren Hemingway’e sürekli enstrüman çalma konusunda ısrarcı davranmıştır. Fakat bu müziksel çatışmaların onun Çanlar Kimin İçin Çalıyor eserinin oluşmasındaki faydasına da katkı sağlamıştır.

Ernest, 1917’de devlet lisesini bitirdikten sonra tıpkı yine Amerikalı bir yazar Mark Twain gibi yazarlık öncesi gazetecilik yaptı. Okul hayatını ve sınıfını bir gazete ofisi gibi hatırlayan Hemingway sonraları bu meslekten vazgeçerek askerliğe başvurdu çünkü birinci dünya savaşı çoktan başlamıştı. Gözündeki bir kusur yüzünden defalarca askerlikten yanıt alamayan Hemingway, uzun çabalar sonucu henüz 20 yaşlarına gelmeden savaşa girdi. Savaştaki görevi ise ambulans şoförlüğünden ibaretti. Ama o daha fazlasını istiyordu. Tüm bu ısrarlar sonucu İtalyan cephesine girmeyi başarmıştı. Bu yer ona eserlerine ilham olacak bir sürü şey katacaktı.

Milano’da bir görev sırasında öldürülen insanların uzuvlarını topladığı anılardan, ilerideki kitaplarının konusuna dek bir sürü şeyi burada yaşadı. Üstelik 8 Temmuz 1918’de Avusturya-İtalya cephesinde yaralandı. Hastahaneye kaldırıldığında Agnes von Kurowsky adında bir hemşireye aşık oldu ama reddedildi. Bu olayı asla unutamayacaktı. Çünkü kadın daha sonraları Silahlara Veda romanındaki Catherine Barkley’e ilham olacaktı.

Ernest eve döndüğünde iyileşme süreci başladı ve bu yalnızlığın getirileri büyük oldu. Yalnız başına düşünebiliyor ve yazıyordu. Aynı zamanda işsiz biri olarak bir şeyler yapması gerekiyordu. Bir arkadaşı tavsiyesi ile günlük bir gazeteye yazı yazmaya başladı. Daha sonraları ise tuhaf bir tesadüfle tanıştığı Hadley Richardson ile evlendi. Bu olay için ”Evleneceğim kadının daha ilk anda onun olacağını biliyordum” demiştir. Hemingway hayatının en büyük biyografi yazarlarından Jeffrey Meyers ise bu ilişki ile ilgili ”Hemingway, Hadley’in gelmesiyle birlikte Agnes (hemşire kız) ile umduğu her şeye ulaştı: güzel bir kadının sevgisi, rahat bir gelir, Avrupa’da bir yaşam.” demiştir. Sonraki aylarda İkili Avrupa’yı ziyaret etmek istedi ve Ernest çalıştığı gazete ile anlaşarak yabancı muhabir olarak Paris’e gitti. Fakat Paris’te ikilinin yaşamları mutlak bir darbe alacaktı.

Paris Hemingway için bir çok şey demekti. Ezra Pound, James Joyce gibi yazarlarla tanıştı. Elbette Paris’te sadece yazarlarla değil dönemin büyük ressamları olan Juan Gris, Pablo Picasso ile diyaloglara girdi. Oğulları Jack doğduğunda Paris’te köşe bir mahallede yaşıyorlardı. İlk kitabı bu Avrupa zamanlarında çıktı. Üstelik karısının Cenevre seyahati sırasında bavulunu kaybetmesi ilk çıkan kitaplarını etkileyecekti çünkü içinde Hemingway tarafından yazılan bir çok bölüm yazısı mevcuttu. Bu süreler boyunca Ezra Pound ile daha çok ilişki kurmaya başladı. Kendi anlaştığı gazete için 88 hikaye yayımladı. Kısa öykü türünde gösterdiği başarılar onu Amerika’nın gündeminde kalmasını sağladı. Diğer bir Amerikalı yazar Muhteşem Gatsby yazarı F. Scott Fitzgerald ile hem arkadaş hem eleştirmen olarak ilişki kurdu. Burada İspanya’ya seyahatler yaptı ve oraya aşık oldu. Kendisi adeta bir boğa güreşi hastası olmuştu. Öğleden Sonra Ölüm romanı tamda bu olayı anlatıyordu.

1926 yılında ilk romanı Güneş de Doğar kitabı yayımlanma sürecinde eşi ile ilişkisi kötüye gitti. Kadın, eşinin yıllar sonra hemşire kız olan Pauline Pfeiffer ile ilişki yaşadığını düşünüyordu. Bunu öğrendiğinde boşanma davası açtı ve Ocak 1927’de boşandılar. Aynı yıl Mayıs ayında Pauline Pfeiffer ile Ernest evlendi. Pauline sonraları Amerika’ya dönmek istedi, üstelik hamileydi ve ikili 1928’de Paris’ten ayrıldı.

Paris Hemingway için bir çok şeydi. İlk öyküleri ve ilk romanının çoğu burada hazırlanmıştı. Yaşadığı aşkların zirve noktası ve çöküş noktası Paris’ti. Paris’te dünyaca ünlü yazarlar ve sanatçılar tanımıştı. Ve elbette adını kesin bir şekilde duyurduğu yerde şüphesiz Paris’ti. Biyografi yazarı Meyers Hemingway için ‘‘Paris’ten sonra asla büyük bir şehirde yaşayamadı” demiştir.

Çift Amerika’ya döndüğünde Hemingway büyük bir darbe yaşadı. Bu hayatın hem alması hemde vermesi gibi bir çelişkiydi. İkinci oğlu doğduğunda babası intihar etmişti. Bu olay onu derinden sarstı. Yıllar sonra kendisi için ”muhtemelen bende aynı şekilde öleceğim” demiştir. Gerçekten de yıllar sonra kendini bir av tüfeği ile vurup intihar edecekti.

1930’lu yıllara kadar yazma hayatına devam etti. 1931 yılında çiftin ikinci çocuğu doğdu ve aynı zamanda yazar büyük bir kaza geçirdi. Kolunun kırılması ile büyük bir süre el sinirlerini hareket ettiremedi. Yazar, o yıl için ”Büyük acılar” diye bahseder. Çift o yıllarda Florida’da bir yer olan Key West bölgesinden bir ev aldı ve orada yaşamaya başladı. Ernest elbette Avrupa seyahatlerine devam ediyordu. Üstelik bununla kalmayıp Afrika’ya büyük bir gezi yapmıştı. Eşi ile birlikte çıktığı bu yolculukta sonraları ona ilham olan ve Afrika’yı anlatan öyküler yazdı. Afrika’nın Yeşil Tepeleri adlı otobiyografik safari romanı buradan gelmekteydi. Kısacası Ernest yaşadığı şeyleri yazan biriydi. Yazdığı her şeyde mutlaka hayatından bir kesit vardı. Karayipler’de tekne ile gezdi. İspanya’ya gitmeye devam etti. Ve İspanya’da büyük bir iç savaş patlak verdi. Oraya eşinin istememesine rağmen yine Florida’da bulunan Martha adlı bir savaş muhabiri ile gitti. Bu tereddütlü gidiş büyük bir kırılma noktasını beraberinde getiriyordu. Çünkü dünyanın en iyi eserlerinden biri olan ve belkide büyük bir savaşın gidişatını değiştiren Çanlar Kimin İçin Çalıyor romanını yazmasını sağladı.

Bir grup savaşçının İspanya iç savaşında hedeflenen bir köprüyü patlatma girişimlerinin anlata bu roman, Batista güçleri ile çarpışan Fidel Castro’ya büyük bir ilham kaynağı olmuştu. Onun en sevdiği romandı ve yıllar sonra Batista güçleri ile çarpışırken romanın ona sağladığı stratejileri kullandı. Bir nevi ona ilham kaynağı olmuştu ve yeni planlar yapmasını sağlamıştı. Üstelik o dönem yarım milyon kopya satmıştı ve Pulitzer ödülüne aday gösterildi. Meyers’a göre bu ”Hemingway’in edebi zaferinin inşası”idi. Romana konu olan olaylar gerçekten de bir mücadele simgesiydi. Çünkü Ernest İspanya iç savaşının tam ortasında General Franco yönetimine karşı mücadelesinde cumhuriyetçiler için para topladı ve oyunlar yazdı. Oradan da Küba’ya geçti ve bir çiftlik satın aldı. Bu İspanya gezisi Hemingway’in hayatına başka bir yönden daha etki edecekti. Çünkü yazar, karısından ayrılıp beraber buraya geldikleri Martha ile evlenmesine kadar uzun bir yola sürüklenecekti.

1939 yılında ikinci dünya savaşı devam ederken Küba’ya gitti ve orada Martha ile evlendi. Eski eşiyle olan boşanma süreci uzun ve zorlu bir süreçti. İlk olarak Küba’da otele yerleşen ve sonrasında büyük bir çiftlik alan yazarın bu henüz son evliliği değildi. 1944-1945 yılları arası Avrupa’da Martha ile boşandı. Sonrasında toplantılarında ve konuşmalarında sık sık gördüğü Mary Welsh ile evlenmeye karar verdi. 1940’lı yıllarda daha bir çok olay yaşayacaktı. 3 yıla yakın işsiz yazar olarak yaşamını sürdürdü. Ailesi bir çok sağlık sorunu atlattı ve bir trafik kazası ile dizini parçaladı. Bedensel kazalar bir şekilde giderilse de zihinsel bunalımlara tedavi bulmak çok zordu. Çünkü edebi arkadaşları teker teker ölüyorlardı. F. Scout Fitzgeral, Gertrude Stein , William Butler Yeats, Madox Ford, James Joyce gibi isimler artık yoktu. Tüm bu olanlar şiddetli baş ağrıları ve tansiyonlarla birlikte hayat çekilmez bir hal alıyordu.

1950’li yıllara gelindiğinde benim için önemli bir eser olan Yaşlı Adam ve Deniz’i kaleme aldı. Üstelik bu yıllar edebi anlamda onun başarısını ödüllendiren yıllardı. Afrika’ya seyahatlerinden birinde, Yaşlı Adam ve Deniz çıktığından Pulitzer ödülünü kazandı. Yine iki yıl sonra yaptığı uçak gezilerinden birinde ölümcül bir şekilde yaralandı. Bu kaza Mary’e bir hediye düzenlemek için başına gelen teknik bir sorundan kaynaklanıyordu. Bu kaza sonucu kırık bir kafatası kemiği, bölgesel yanıklar, iki kırık disk, karaciğer ve böbrek sorunları gibi zorluklar yaşadı. Bu dönemde alkol kullanım oranı büyük bir oranda artmıştı.

Tamda 1954 yılında yani kaza yılında Nobel ödülünü kazandı. 55-56 yılları arasında yatalak kalmıştı. Ta ki 1961 yılına kadar geçen zaman arasında hayat eskisi gibi değildi. Küba, İspanya ve Paris’te geçirdiği yıllar ve kayıpları onda büyük bir iz bırakmıştı. Son zamanlarda sürekli psikolojik krizler geçiriyor ve tedavi görüyordu. Tıpkı babasının geçirdiği semptomları gösteriyordu. Tüm bu yaşam onun 2 temmuz 1961 sabahında en sevdiği av tüfeği ile kendini vurması ile sonuçlanacaktı. Ayrıca iki kardeşi de kendini vurarak intihar etti. Her ne kadar ölümün kaza ile olduğu söylense de 5 yıl sonra Mary bu ölümün bir intihar olduğunu doğruladı.

Bugün Yaşlı Adam ve Deniz, Silahlara Veda, Çanlar Kimin İçin Çalıyor, Paris Bir Şenliktir, Güneş de Doğar kitapları bir çok yazarı etkilemiş ve ölümsüzlüğünü ilan etmiştir. Genele baktığımızdaysa Hemingway gibi yaşamını kitaplara aktaran bir yazar söz konusu olunca onunda ölümsüz olduğunu söylemek sanırım yanlış olmaz.

Yazmak öyle çok büyük bir erdem değil. Yapman gereken tek şey, daktilonun başına oturup kanamak.

Ernest Hemingway’in Hayatına Uzun Bir Yolculuk” için bir yorum

Kendininkini ekle

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Google fotoğrafı

Google hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Connecting to %s

WordPress.com'da bir web sitesi veya blog oluşturun

Yukarı ↑

%d blogcu bunu beğendi: