Christopher Marlowe’un Belirsizlikleri

”Acı çekenler, başkalarının acı çekmesinden teselli bulurlar.”

Kit Marlowe adıyla da bilinen Christopher Marlowe, İngiliz oyun yazarı ve şairdir. Shakespeare ile aynı dönemde yaşayan yazar, modern akademisyenlere göre Elizabeth Döneminin en büyük dramatisti ve oyun yazarı olarak nitelendirilmekle birlikte, ölümündeki belirsizliklerle de hala günümüzün konularında yer edinmektedir; kraliçenin şahsi ajanı, Shakespeare’in yedek kimliği, ateist bir dindar ve daha fazlası…

30 Mayıs 1593 yılının ilk baharında, dört adam bir hana girer ve dışarıya çıktıklarında yanlarından biri içeride kalmıştır, içeride duran ve kafasına aldığı bıçak darbesi ile ölen kişinin Marlowe olduğu bir kesim tarafından kabul edilir. Teoriler yaygın olmakla birlikte en muhtemeli budur, diğer teoriler arasında düşük ihtimalle bazıları onun Shakespeare tarafından öldürüldüğü söyler. Dahası hayattayken çok daha ünlü olmasına rağmen bugünlerde Shakespeare kadar tanınmıyor. Henüz on beş yaşında aldığı burs ile Cambridge’e giden bu yetenekli genç, daha yirmili yaşların başında Elizabeth’in şahsi casusluğuna kadar birçok yüksek mevkilere yükselmiştir. Yazım tarzı olarak da ilgi çeken Marlowe, bu dönemlerde; Hristiyan ikiyüzlüler, ateistler, şeytanlar hakkında birçok oyun yazmıştır. Dramalarında genellikle zulüm, kan, aşırı şiddet gibi olaylar mevcuttur.

Hana giren dört kişi demiştik ve birini öldürerek arkada bırakmışlardı, yani Marlowe’u. Diğer üç kişi hakkında yoğun oranda Elizabeth’in diğer istihbarat ajanları olduğu söylenmiştir, elbette onlar hakkında hiçbir bilgi yoktur. Ölüm anında Marlowe’un son ana dek küfür ettiğinden, uzun saatler yaralı bir şekilde durması ama onun ölüme terk edilmesine kadar birçok aslı olmayan bilgi mevcuttur. Onun ölüm senaryolarından diğer birkaçı; kilise iftirası (kilisede şarap içerek ayin yapmak hakkında konuşmuştur), homoseksüel ihanetler, başka yazarlar tarafından suikast, iffetsiz bir aşk, sarhoş bir kavgada ölüm ve en muhtemeli casusluk hayatının ters gitmesi. Elbette ölümünün birkaç yıl sonrasında çeşitli açıklamalar devam etmiştir. Hatırlatmak gerekir ki bu bilgilerin bazıları iyi belgelerin olmamasından dolayı modern akademisyenler tarafından şiddetle kınanmıştır.

Onun hakkında en ilgimi çeken teori, ölüm tarihi ve mezarı tam bilinmeyen Marlowe’un bazı komplocular tarafından Shakespeare olduğunun söylenmesidir, bazıları ise Marlowe’un suikastinin bir aldatmaca olduğunu, hatta onun kendi yazılarını Shakespeare yazıları altında yayımladığı söylüyor. Resimlerdeki benzerlikle de birlikte yirmi dokuz yaşında ölen Marlowe, elli iki yaşında ölen Shakespeare’in gençliğimi diye kafamdan geçirmiyor değilim. Elbette yazım tarzları, farklı söz dizilimleri gibi birçok farklılık da yok değildir.

Küçük yaşlarda böylesine başarı yakalayan; Timurlenk, Malta Yahudisi, Dr. Faustus gibi büyük eserleri yazıp, İngiltere tragedyasına altın çağı yaşatan yazar, aynı zamanda hem iyi hem kötü karakterli tasvir edilmiştir. Başka oyun yazarları ona ”Kibar Kit Marlowe” lakabını takmıştır ama aynı zamanda hikayelerinde çok acımasızdır. Savaş karşıtıdır fakat eserlerindeki vahşet ve kan hiçbir oyunda olmadığı kadar fazladır, birçok arkadaşı olmakla birlikte oyunlarında bazen kahramanlarını acımasızca öldürür, oyunları her ne kadar karanlık olsa bile aynı zamanda o kadar komik bir şekilde yazılmıştır, kötülükleri şiirsel bir dille yansıtır ama hayatın gerçeklerini oldukça gerçekçi aktarmıştır.

Shakespeare’den iki ay daha büyük olan Marlowe, ölümünden sonra birçok ölümsüz ve çağdaş yazar tarafından unutulmamıştır. Shakespeare ondan birkaç eserinde bahsetmiştir ki zaten Venedik Tüccarı, II. Richard ve Macbeth gibi eserlerde büyük oranda Marlowe etkisi görülür. Diğer bir ünlü trajedi yazarı Goethe de onu unutmamıştır. On sekiz yaşında başlayıp seksenli yaşlarda bitirebildiği Faust eseri tıpkı yıllar önce Marlowe’un yazdığı eser ile aynı ismi ve konu benzerliğini taşımaktadır.

Hangi hikaye söylenirse söylensin, bir şey gerçek ki onun hakkında çoğunlukla doğru bir şey yok. Küfürbaz mıydı, eşcinsel miydi, neye benziyordu, neye inanıyordu, nasıl öldü.. Tüm bunlardan hariç sanırım tek bir doğru şey varsa o da yazdığı eserlerin kusursuzluğu ve insan yaşamının gerçeklerini bu kadar iyi yansıtan az sayıdaki yazarlardan biri olmasıdır.

“Nefret etmesini, beni sevmeyenlerden öğreneceğim.”

Christopher Marlowe

Christopher Marlowe’un Belirsizlikleri” için 2 yorum

Kendininkini ekle

  1. Yazının ikinci paragrafının başında 30 Mayıs 1953 tarihi belirtiliyor. Yazarın 16. yy.da yaşadığı düşünülürse herhalde bir yazım hatası olmuş. 🙂

    Beğen

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Google fotoğrafı

Google hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Connecting to %s

WordPress.com'da bir web sitesi veya blog oluşturun

Yukarı ↑

%d blogcu bunu beğendi: